Erkan Terzi yazdı: “Z” Jenerasyonu
Dijital pazarlama çalışmalarından klasik pazarlama çalışmalarına kadar işin planlamasını ve stratejisini oluştururken en çok dikkate aldığımız konulardan biri de müşteri analizi.
Şu an müşteri analizi yapılandırmalarının pazarlama çalışmaları kapsamında ne kadar doğru olup olmadığı tartışılır ancak bir X, Y, Z sınıflandırması genel olarak yapıyoruz; bu sınıflandırma kişilerin doğum tarihlerine göre yapılıyor.
• X kuşağı – 1965 – 1980 • Y kuşağı – 1981 – 2000 • Z kuşağı – 2001 – 2015
Şimdi her ülke için bu kuşak kavramının aynı olduğunu iddia edemeyiz; çünkü iletişimin entegre olarak ilerlemediği, kesikli olarak devam eden ve tüm gelişmelerin aynı şekilde yaşanmadığı farklı inanç, kültür, siyasi ve sosyolojik etkilenmelerden bahsediyoruz. Ancak tüm bu kuşaklar arasında birbirine en çok benzeyen ve bence en çok dikkat edilmesi gereken kuşak, Z kuşağı olacaktır. Özellikle mobil teknolojinin arttığı ve sınırların teknoloji ile ortadan kalktığı bir dünyada bu kuşağın etkisi beklenilenden çok daha fazla olacaktır.
Vietnam savaşı sona erdikten sonra özellikle Amerika merkezli olarak yeni bir proje başlatılmıştır: kontrol edilebilecek bir nesil yaratma planı, X nesli. Ancak plan ilk aşamada zamanlama olarak yanlış planlanmıştı ve X nesli projesi başarısızlıkla sonuçlandı. Çünkü küresel bir dünya daha kurulamamıştı. Bu nedenle 70’li yılların sonu ve 80’li yılların başlarında yeni bir nesil Y nesli planlamaya alındı. 4 ana konu üzerinde çalışmalar başlatıldı: iletişim, eğitim, teknoloji ve küreselleşme. Günümüzde tüm dünyada gerçekleşen özellikle teknolojik gelişmelerin bu akımdan güç aldığını ve etkilendiğini iddia edebiliriz. Ancak 2001 yılına kadar bu program aktif olarak devam ettirildi ve sonrası için burada yazamayacağım bazı nedenlerden dolayı iptal edildi. Ancak özellikle iptal tarihine kadar gelişen teknoloji, bir program ya da planlamaya dahil olmadan Y neslini beslemeye ve büyütmeye devam etti, hatta yeni bir nesil olan Z neslini ortaya çıkardı.
Genel olarak bu 3 kuşak arasında benzerliklerin yanı sıra belirgin farklılıkların da olduğu iddia ediliyor. Bugüne kadar bu kuşak özelliklerine göre iş yaptınız mı bilemiyorum, eğer yaptıysanız lütfen benimle de paylaşın. Bana göre oldukça genel bir konu ve detaya inerek pazarlama stratejinizi bu özelliklere göre kurgulamak oldukça bilim kurgu geliyor. Ancak Z kuşağı benim için oldukça farklı olacak.
Şu an cebinde parası olmayan yani kısaca ekonomik özgürlüğünü elde edememiş olan bu kuşak çok yakında tüm pazarlama kurallarını altüst edecek.
2000’li yıllarda üniversite de global köy kavramı çok popülerdi; dünya küçülüyor insanlar birbirine yaklaşıyordu. Sene 2015 ve teknolojik gelişmeler bu yakınlaşmayı oldukça hızlandırdı ve yaklaşık 5 sene sonra bu dünya kendi kurallarını işletmeye başlayacak.
Z kuşağını tüm bu diğer kuşaklara göre daha çok önemsiyorum çünkü sınırların kalktığı ve tüketicilerin tüm ülke vatandaşları kapsamında birbirine en çok benzediği kuşak bu Z kuşağı olacak. Dolayısı ile pazarlama stratejilerinizde artık elinizde herkesin kullandığı bir veri yer alıyor olacak.
1990’larda geleceği tahmin etmek çok da kolay değildi; elbet bugün için bu zorluk devam ediyor ancak eskiye göre çok daha kolay tahmin edilebilir bir dünya bizi bekliyor. Bu dünyayı doğru yorumlayan yöneticiler kazanacaklar; geride kalmak isteyenler ise sanırım X kuşağına doğru sürükleniyor olacaklar.
Z jenerasyonu bilgisayar ile dünyaya geldi; özellikle internetin ve hızlı bir bilgi çağının içinde büyümeye devam ettiler; ancak özellikle 2010 yılından sonra ki Z kuşağının daha aktif ve daha farklı bir düşünce yapısına sahip olacağına inanıyorum.
Mobil teknolojide ki büyük değişim Z jenerasyonunun en aktif kitlesini ortaya çıkaracak. 3 yaşında elinde ipad ile ya da annesinin mobil telefonu ile oyun oynayan, fotoğraf galerisine girip fotoğraflara bakan, fotoğraf çeken, video çekim yapan, hatta rehberden seçim yaparak telefonla annesinin arkadaşlarını arayan bir Z kuşağı!
Bu kuşak genel olarak kendini kişisel geliştirmeyi iyi biliyor; online kaynakları dersleri için kullanıyor; daha fazla gizlilik istiyor; çabuk tüketiyor; kendi şirketlerinin yöneticisi olmak istiyor; okul dışındaki %60’lık boş zamanlarının 3 saatten fazlasını bilgisayar başında geçiriyorlar.
Dikkat süreleri yaklaşık 8 saniye; diğer kuşaklara göre daha kuzu olmak yerine daha lider-yönetici olmak peşindeler ve görsel dikkatleri çok daha yüksek.
Z kuşağı ile ilgili Marketo tarafından hazırlanan infografiği incelemenizi rica ediyorum, google’dan bulabilirsiniz. Bu grafiğe göre anahtar kelimeler: daha az metin daha fazla görsel, merak, tercih hakkı, interaktif canlı bir dünya, sosyal sorumluluk, gelişim yeteneklerini teşvik. Belki bugün değil ama çok yakında bu jenerasyon sizin en sağlam müşterileniz olacak, onları tanımakta fayda var.
