Depozito İade Noktaları’nın hayata geçeceği tarih belli oldu!
Sıfır Atık Projesi kapsamında zorunlu olacak Depozito Yönetim Sistemi (DYS) için altyapı çalışmaları tamamlandı. Yüksek güvenlikli logoyu basacak matbaalar, üreticiler ve belirlenen ürünler sisteme hazır hale geldi. İade noktalarının oluşturulmasıyla birlikte yılda 20 milyar adedin üzerinde ürünün geri dönüştürülmesi hedefleniyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın girişimleriyle 2017 yılında başlatılan “Sıfır Atık” projesiyle ilgili çalışmalar sürüyor. İsrafın önüne geçilmesini, kaynakların daha verimli kullanılmasını, atık oluşum sebeplerinin gözden geçirilerek atık oluşumunun engellenmesini veya minimize edilmesini sağlayan projenin en önemli ayaklarından “Depozito Yönetim Sistemi”nin (DYS) tüm hazırlıkları tamamlandı.
Zincir marketlerde yer alacak
Habertürk’te yer alan habere göre; Depozito Yönetim Sistemi’nde Türkiye genelinde pilot uygulama aşamasına gelindi. DYS için hem ekonomi hem çevre hem de insan sağlığı açısından önemli olan sistemin altyapı çalışmaları tamamladı. Projenin uygulanacağı depozito iade noktalarının bu yıl içinde, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) yönetiminde, başta market zincirleri olmak üzere birçok noktada oluşturulması planlanıyor.
Mobil uygulamadan ödeme yapılacak
İade noktalarında boş ambalajlar tüketicilerden elden teslim alınabileceği gibi, kurulumuna hızla başlanması planlanan Depozito İade Makineleri (DİM) de uygulamaya alınacak. Tüketicilerin başlıca temas noktası olacak olan DİM’ler Depozito Yönetim Sistemi için büyük önem taşıyor. Tüketicilerin getirdiği cam, polietilen tereftalat (PET) ve alüminyumdan yapılmış olan tek kullanımlık ambalajları kabul eden ‘Depozito İade Makineleri’ (DİM), ambalajların her birinin şeklini, boyutlarını ve özel DYS logosunu kontrol ediyor ve onaylama işlemini gerçekleştirerek mobil uygulama üzerinden tüketiciye depozito iade bedelini ödüyor.
Halihazırda Yalova, Kızılcahamam gibi pilot uygulama bölgelerinde kamu noktalarında hem yerli hem yabancı DİM’ler sayesinde, vatandaşlar mevcutta dolaşımda olan tek kullanımlık içecek ambalajlarını iade ederek iade puanı ve parayı almaya hak kazanabiliyor. Bu yıl içerisinde yaygınlaştırılması planlanan DİM’lerin gelecek 3 yılda 30 bine çıkarılması hedefleniyor.
Öncelik bu ürünlerde
Türkiye Çevre Ajansı’nın belirleyeceği depozito bedeli ürünlerin satış ücretine dahil olacak, ancak iade edilen ambalajla bu bedel tüketiciye iade edilecek. Sistem dahilinde yıllık 20 milyar adet iade edilen ambalaj hacmi oluşması öngörülüyor. Bu da günde 55 milyon adet ambalaja tekabül ediyor. Türkiye’de ilk başta içeceklerin piyasaya sürülmesinde kullanılan cam, polietilen tereftalat (PET) türünde plastik ve alüminyum türünde metal malzemeden yapılmış olan tek kullanımlık ambalajlar öncelikli olarak zorunlu depozito uygulaması kapsamına alınacak.
Ambalajlara logo basılacak
Tüketicilerin sahte, kaçak ve kayıt dışı üretilen içecekleri tüketmemesi ve depozitoya tabi olan ambalajlı içeceklerin kolayca ayrıştırılabilmesi için, sisteme dahil olan içeceklerin etiket veya ambalajlarında, depozito programına dahil olduklarını gösteren Depozito Yönetim Sistemi logosu (DYS Logosu) yer alacak. Depozito uygulaması kapsamındaki içeceklerin DYS logolu etiketleri, özel ve kopyalanamaz bir mürekkeple basılacak.
Türkiye Çevre Ajansı yönetecek
Zorunlu Depozito Yönetim Sistemi, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yönetilecek. Sistem, tek kullanımlık ambalajlı ürünleri piyasaya sürecek firmalar, perakende sektörü oyuncuları ve tüketiciler gibi çoklu bir yapıdan ve çeşitli süreçlerden oluşuyor. Süreç, depozitolu ambalajın TÜÇA tarafından belirlenen kriterlere uygun üretilerek piyasaya arz edilmesi ile başlayıp boş ambalajın toplanarak geri dönüşüm tesislerine gönderilmesi ile tamamlanan bir döngüde işleyecek.
