Bir “like” deyip geçmeyin!
Bir kişi günde ortalama 6 saat 43 dakika internet kullanıyor ve bunun 2 saat 24 dakikasını sosyal medyada geçiriyor. Son bir yılda 300 milyon kişi daha internet kullanmaya başladı ve toplam internet kullanıcısı sayısı dünyada 4.5 milyara, Türkiye’de ise 62 milyona ulaştı. Dünya genelinde sosyal medya kullanıcısı 3.8 milyara, Türkiye’de ise 54 milyona ulaştı. Her bir paylaşım ya da beğeni, karbon salınımına, dolayısıyla iklim krizine katkıda bulunuyor.
Anadolu Üniversitesi Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi (SODİGEM) tarafından yapılan bir araştırmaya göre:
Bilgisayar kullanımı yüzde 70, cep telefonu kullanımı yüzde 80, görüntülü konuşma ve video konferans uygulamaları kullanma sıklığı yüzde 78, vdeo konferans uygulaması Zoom’un kullanıcı sayısı pandemi döneminde yüzde 50 artış gösterdi.
Tek tıkla karbon salımı
- Dünya genelinde tüketilen toplam elektriğin yüzde 4’ü bilişim teknolojileri ve onları bir araya getiren küresel veri ağı tarafından tüketiliyor.
- Bir akıllı telefonun yapımında 70 kadar kimyasal kullanılabiliyor. Bunların bir bölümü dünyada nadir olarak bulunuyor ve bu kimyasalların topraktan çıkarılma süreçleri de ekosistem açısından büyük bir ayak izi oluşturuyor.
- Bununla birlikte, cep telefonlarının sadece yüzde 5’i, genel olarak elektronik atıkların ise yüzde 16’sı geri dönüştürülebiliyor.
- Toplam 7 milyar cep telefonunu ve veri ağını birbirine bağlayan dijital sistem bir yılda 600 milyon ton karbon salınıma neden oluyor. Bu rakam küresel karbon salınımının yüzde 4’üne denk geliyor.
- Twitter’da yayınlanan her tweet, Facebook’ta yayınlanan her durum güncellemesi ve Instagram’da paylaşılan her fotoğraf, WhatsApp’ta atılan her bir mesaj dijital ayak izi oluşturmaya yetiyor. Sosyal ağ sitelerinde ne kadar çok zaman geçirilirse, dijital ayak izi o kadar büyüyor. Bir sayfayı veya bir Facebook gönderisini “beğenmek” bile, veriler Facebook’un sunucularına kaydedildiğinden dijital ayak izi hanesine ekleniyor
- E-posta gönderimi: Karbon ayak izi konusunda uzman olan Mike Berners-Lee’nin “Muzlar Ne Kadar Kötüdür?” kitabında “Bir spam e-postası ortalama 0,3 gram CO2, normal bir e-posta 4 gram CO2 ve daha büyük bir eke sahip olan bir e-posta ise 50 gram CO2’e eşdeğer karbon ayak izine sahip olabilir.” diyor.
- Video izlemek: Veri merkezleri üzerine çalışan ITE Projects’e göre, kedi videolarını izlemenin bir bedeli var: Her 10 dakikalık izleme 1 gram CO2 salınımına yol açıyor.
- Tweet atmak: Kullanıcıların küresel dijital ayak izlerini etiket ve tweet cinsinden hesaplamasına yardımcı olan Tweetfarts’a göre, bir tweet göndermek için harcanan enerji 0,2 gram CO2 üretiyor. Günlük gönderilen 500 milyon tweet ile toplam 10 metrik ton CO2 salınıyor.
- Haber okumak: The Guardian’ın 2012 yılında, kendi içeriğini üretmekle ilişkili karbon ayak izine dair yaptığı kapsamlı çalışma, makale okumak için bir dizüstü bilgisayar kullanmanın beş adet 11W ampulle aynı miktarda CO2 salınımına sebep olduğunu ortaya çıkardı.
Dijital ayak izini azaltmak için ne yapmalı?
- İnternet ve sosyal medya kullanım alışkanlıklarımızı gözden geçirip, zorunlu durumlar dışında çevrimiçi geçirdiğimiz zamanları azaltın.
- Telefonlarınızda kullanmadığınız uygulamaları temizleyin.
- Sık kullanmadığınız ve dikkatinizi dağıtabilecek uygulamalara ait bildirimleri kapatın.
- Mesaj/mail kutularınızı düzenli olarak temizleyin.
- Sosyal mecralarda takip ettiğiniz hesapları azaltın.
- İnternet tarayıcınızda sekmeleri açık bırakmamaya gayret edin.
- Galerinizi düzenli olarak temizleyin.
- Ekran kullanım sürenizi takip edin ve sınırlayın.
- Alternatif ve çevre dostu arama motorlarını araştırıp, kullanın: Ecosia, Lilo vb.
- Ekran ışığını kısık tutun.
- Kullanmadığınız zaman telefonunuzun kablosuz ağ bağlantısını kapatın.
- Kullanmadığınız hesaplarınızı silin.
- Mailinizi, tekrar mail atmanızı gerektirmeyecek şekilde atın; gereksiz maillerden kaçının.
- Dijital dünyadan uzak, yeni hobiler edinin.
