Efsane Cuma’da tüketici indirime kanmıyor, fiyatın peşine düşüyor

Marketing Türkiye'yi Google kaynaklarınıza ekleyin.

PwC Türkiye’nin “Efsane Cuma Dosyası 2026” araştırması, kasım ayı indirimlerine ilginin arttığını ancak tüketicinin karar alma biçiminin belirgin şekilde değiştiğini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre Türkiye’de tüketicilerin yüzde 94’ü Efsane Cuma döneminde alışveriş yapmayı planlarken, yüzde 54’ü indirimin gerçek olup olmadığını geçmiş fiyatları inceleyerek doğruluyor.

Kasım ayı indirimleri tüketicilerin gündemindeki yerini korurken, alışveriş davranışları daha planlı ve sorgulayıcı bir yapıya dönüşüyor. PwC Türkiye’nin Türkiye ve Avrupa’da 10 bin tüketiciyle gerçekleştirdiği “Efsane Cuma Dosyası 2026” araştırmasına göre Türkiye’de alışveriş yapmayı planlayanların oranı geçen yılki yüzde 87 seviyesinden yüzde 94’e yükseldi. Avrupa’da ise aynı oran yüzde 83’ten yüzde 89’a çıktı.

Artan alışveriş niyetine rağmen harcama beklentileri daha temkinli bir tablo çiziyor. Geçen yıla kıyasla reel olarak daha fazla harcama yapmayı planlayanların oranı yüzde 47’den yüzde 39’a gerilerken, daha az harcama yapacağını söyleyenlerin oranı yüzde 13’ten yüzde 20’ye yükseldi.

Alışveriş haftalar öncesinden planlanıyor

Araştırma, tüketicilerin kampanya dönemine hazırlığa artık çok daha erken başladığını gösteriyor. Türkiye’de Efsane Cuma haftasından önce alışveriş planlamasına başlayanların oranı 2024’te yüzde 45 iken bu yıl yüzde 61’e ulaştı. Tüketicilerin yüzde 27’si kasım ayından önce, yüzde 34’ü ise kasım ayının ilk üç haftasında alışveriş listesini oluşturuyor.

Araştırma sürecinde de farklı bilgi kaynakları daha yoğun kullanılıyor. Fiyat karşılaştırma ve fırsat sitelerinden yararlananların oranı iki yılda yüzde 32’den yüzde 43’e yükselirken, tüketicilerin yüzde 39’u ürün yorumları ve tüketici forumlarını inceleyerek karar veriyor.

Tüketici indirime güvenmiyor, doğruluyor

Araştırmanın öne çıkan bulgularından biri de tüketicilerin indirimleri sorgulama alışkanlığının güçlenmesi. Türkiye’de tüketicilerin yüzde 54’ü bir ürünün gerçekten indirimde olup olmadığını anlamak için geçmiş fiyatlarını kontrol ediyor. Yüzde 50’si fiyat karşılaştırma sitelerini kullanırken, yüzde 46’sı aynı ürünü farklı perakendecilerdeki fiyatlarla karşılaştırıyor.

İndirimin gerçekliğini herhangi bir yöntemle kontrol etmediğini söyleyenlerin oranının yalnızca yüzde 3 olması, tüketicinin kampanya mesajını doğrudan kabul etmek yerine farklı kaynaklardan doğrulamayı tercih ettiğini gösteriyor.

Yapay zeka alışveriş araştırmasının yeni aracı

Araştırma, yapay zekanın alışveriş öncesi araştırmalarda daha görünür hale geldiğini de ortaya koyuyor. Türkiye’de yapay zeka asistanlarını kullananların oranı bir yılda yüzde 13’ten yüzde 20’ye yükseldi.

Tüketicilerin yüzde 33’ü ürün özelliklerini ve değerlendirmeleri karşılaştırmak, yüzde 29’u indirimin gerçek olup olmadığını kontrol etmek, yüzde 27’si ise ihtiyaçlarına uygun ürünleri bulmak amacıyla yapay zekadan yararlanıyor ya da yararlanmayı planlıyor.

Buna karşın satın alma kararında kontrolü tüketici elinde tutuyor. Satın alma işlemini tamamen yapay zekaya bırakmaya sıcak bakanların oranı yüzde 12’de kalırken, katılımcıların yüzde 28’i böyle bir işlem için önceden belirlenmiş bir bütçe sınırı olmasını, yüzde 24’ü ise nihai ürün ve fiyatı kendisinin onaylamasını istiyor.

Kampanya müşterisi sadık müşteriye dönüşüyor

Araştırmaya göre Türkiye’de geçen yıl Efsane Cuma döneminde ilk kez alışveriş yaptığı markadan yeniden alışveriş yapmasının çok olası olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 46 seviyesinde. Bu oran geçen yıl yüzde 53 olsa da Avrupa’daki yüzde 19’luk seviyenin oldukça üzerinde bulunuyor.

Sonuçlar, Efsane Cuma’nın markalar açısından yalnızca yeni müşteri kazanımı sağlayan bir kampanya dönemi olmadığını, doğru deneyim sunulduğunda uzun vadeli müşteri ilişkilerine de zemin hazırladığını gösteriyor.

Giyimde talep sürüyor, online ağırlık korunuyor

Efsane Cuma döneminde en fazla ilgi gören kategori yüzde 47 ile giyim oldu. Elektronik ürünler yüzde 32 ile ikinci sırada yer alırken, ev ve yaşam ürünleri yüzde 26, çocuk giyimi yüzde 24, sağlık ve güzellik ürünleri ise yüzde 20 ile öne çıkan diğer kategoriler arasında yer aldı.

Alışveriş kanallarında online taraf ağırlığını koruyor. Araştırmaya göre Türkiye’de Efsane Cuma dönemindeki harcamaların yüzde 69’unun online kanallar üzerinden gerçekleşmesi bekleniyor.

PwC Türkiye Şirket Ortağı ve Perakende ve Tüketici Ürünleri Sektörü Lideri Cihan Harman, araştırma sonuçlarını şöyle değerlendirdi:

“Efsane Cuma araştırmamızın üçüncü yılında, tüketicilerin alışveriş kararlarında araştırma ve planlamanın daha belirleyici hale geldiğini görüyoruz. Tüketiciler fiyatları ve teklifleri karşılaştırarak indirimlerin gerçek bir avantaj sunup sunmadığını sorguluyor. Araştırmada yapay zeka, ürün araştırma ve fiyat karşılaştırmada destekleyici bir araç olarak öne çıkarken son karar yine tüketicide kalıyor. Markalar ve perakendeciler için bu tablo, indirim sunmanın yanı sıra şeffaf fiyatlandırma, güvenilir ürün bilgisi ve tutarlı iletişimle güven oluşturmanın önemini gösteriyor.”