Yapay Zekanın Gözüne Girme Rehberi

Yapay zeka süreçleri hızlandıran bir teknoloji olmanın ötesine geçerek yeni bir “karar evreni” yaratıyor. Arama sonuçlarından içerik önerilerine, marka seçimlerinden kullanıcıya gösterilen ilk cevaba kadar her temas noktası algoritmaların görünmez tercihlerine bağlı olarak şekilleniyor. Pazarlama evreni ve markalar içinse bu dönüşüm yeni bir sınava işaret ediyor. Peki, bugüne dek tüketicinin gönlüne girmekten kulaktan kulağa yayılmaya, itibarlı olmaktan görünür olmaya pek çok sınav veren markalar yapay zekanın gözüne nasıl girecek? Yapay zeka araçlarının önerdiği bir marka olmanın formülü ne?

Satın alma kararlarının şekillendiği an, uzun süredir arama motorlarının, reklamların ve influencer içeriklerinin kesişim noktasındaydı. Bugün bu denge hızla değişiyor. Yapay zeka, tüketicinin karar sürecine yalnızca eşlik eden bir araç olmaktan çıkıp, doğrudan yön veren bir “akıl ortağı”na dönüşüyor. Üstelik bu dönüşüm uzak bir gelecek vaadi sunmuyor; gündelik hayatın tam merkezinde yaşanıyor.

Tüketicinin bilgiye erişme biçimi bu değişimin en net göstergesi. “En iyi televizyonlar” gibi anahtar kelime odaklı aramalar yerini, doğal dilde kurgulanan sorulara bırakıyor. Kullanıcı artık arama motoruna seslenir gibi yazmıyor; yapay zekaya danışır gibi soruyor: “Fiyat-performans dengesi en iyi 10 televizyon hangi?” İşte bu temel fark, satın alma yolculuğunun tamamını yeniden tanımlıyor.

Bu yeni deneyim güçlü bir avantaj sunuyor: hız ve sadeleşme. Reklam yerleşimleriyle çevrili linkler arasında kaybolmak yerine, tek bir yanıt ekranında, veriye dayalı ve karşılaştırmalı öneriler görmek tüketiciye daha “temiz” bir karar alanı sağlıyor. Ticari yönlendirmelerden arındırılmış algısı, yapay zekayı sessiz ama etkili bir kanaat önderi konumuna taşıyor.

Elbette influencer ekosistemi bu tabloda etkisini kaybetmiyor. Yüksek etkileşimli içerikler, toplumsal algıyı ve trendleri beslemeye devam ediyor; aynı zamanda yapay zeka modellerinin beslendiği veri havuzuna katkı sunuyor. Ancak markalar açısından kritik soru şu noktada beliriyor: Influencer’lara anlatılan marka hikayesi, yapay zekaya da aynı tutarlılık ve netlikle aktarılıyor mu? Araştırma verileri, bu sorunun ertelenemeyeceğini açık biçimde ortaya koyuyor. Türkiye, yapay zeka kullanımında küresel ölçekte en ön sıralarda yer alıyor. ChatGPT penetrasyonu dünya liderliğine işaret ediyor. Daha da önemlisi, Türkiye’de tüketicilerin büyük bir bölümü yapay zekânın satın alma kararlarını kolaylaştırdığını söylüyor ve kullanıcıların yarısı, yapay zekadan gelen öneriyi ek bir doğrulamaya ihtiyaç duymadan uyguluyor.

Bu tabloyu gören teknoloji devleri de rotasını hızla bu alana çeviriyor. Google’ın Universal Commerce Protocol adımı ve ChatGPT’nin platform içi ticareti mümkün kılan hamleleri, reklam ve ticaret altyapısının yeniden yazıldığını gösteriyor. Artık rekabet, yalnızca tüketicinin ekranında görünür olmakla sınırlı kalmıyor; yapay zekanın yanıt mimarisinde yer edinmek belirleyici hale geliyor. Kısacası tüketicinin karar anında, veriyi analiz eden ve öneriye dönüştüren bir asistan var artık. Yeni mücadele alanı, tam olarak bu asistanın güvenini ve önceliğini kazanmak. İşte bu yeni oyunun adı da burada şekilleniyor: GEO – Generative Engine Optimization.

GEO 101

“SEO devri bitti yaşasın GEO dönemi” (!) Bu her ne kadar havalı bir başlık gibi görünse de işin aslı yaygın bir yanılsamayı pekiştiriyor. Zira “dijital bilgi” de tıpkı bilgi gibi kümülatif olarak besleniyor ve büyüyor.

Yıllardır ezberlediğimiz “ilk sayfada ol, tık al” formülünün, yerini giderek yapay zekanın sentezleme gücüne bıraktığı bir gerçek evet ama GEO, SEO’nun bittiği yerden değil, onun üzerine inşa edilen bir “güven ve otorite” katmanı olarak karşımıza çıkıyor.

SEO nasıl ki bir markanın web sitesine giden yolu inşa ediyorsa; GEO da, ChatGPT, Perplexity ve Gemini gibi devlerin o yoldan geçip markanızı birer “referans noktası” olarak seçmesini sağlıyor. Bugün artık ana hedef üst sıralarda listelenmenin ötesinde, yapay zekanın o karmaşık veri havuzunda bir markayı en güvenilir liman olarak görüp kullanıcıya bizzat önermesi.

Bu yeni dönemde yapay zeka algoritmaları, tıpkı titiz birer editör gibi davranıyor. Anahtar kelime yığınlarının yerini, anlamsal derinlik ve doğrulanabilir veri setleri alıyor. GEO stratejisi, içeriğin sadece okunabilir olmasını değil, aynı zamanda “sindirilebilir” olmasını şart koşuyor. Net tanımlar, yapılandırılmış veriler ve “snippet dostu” formatlar, yapay zekanın içeriğinizi kolayca ayrıştırıp kendi cevabına eklemesine olanak tanıyor.

GEO, bir teknik düzenlemenin ötesinde bir anlam inşası vadediyor. Yapay zeka modelleri, bir markayı web sitesi linki olarak değil, “varlık” olarak kodluyor. Eğer markanın dijital ayak izleri tutarsızsa; sosyal medyası başka, web sitesi başka, hakkındaki haberler bambaşka bir hikaye anlatıyorsa, yapay zekanın gözünde “güvenilmez” kategorisine giriyor.

Yapay zekanın gözüne girmek, onun beslendiği veri havuzunda en tutarlı, en güçlü referanslara sahip ve en berrak bilgi kaynağı olmaktan geçiyor. Artık markaların “en ucuz” veya “en kaliteli” olduğunu iddia etmesi yetmiyor; bu iddianın dijital evrendeki farklı veri noktalarında doğrulanması gerekiyor.

Türkiye’de yeni arama refleksi: “Yapay zekaya sordum”

We Are Social ve Meltwater imzasını taşıyan Digital 2026 Global Overview raporu, Türkiye’nin yapay zeka eksenindeki dijital dönüşümde ne denli keskin bir kırılma yaşadığını ortaya koyuyor. Ekim 2025 itibarıyla Türkiye, ChatGPT kaynaklı yapay zeka temelli web trafiğinde yüzde 94,49’luk payla dünya liderliğine yerleşmiş durumda. Bu oran, küresel ortalamanın yaklaşık 14 puan üzerinde seyrediyor.

Benzer bir tablo, Yapay Zeka Politikaları Derneği tarafından 2025 Aralık ayında yayımlanan “Toplumda Yapay Zeka Algısı” araştırmasında da dikkat çekiyor. Araştırmaya göre Türkiye’de toplumun yüzde 80,5’i, yani her 5 kişiden 4’ü yapay zekadan haberdar. Üretken yapay zeka araçlarını duyma oranı yüzde 59,7 olurken, “agentic AI” araçlarını bilenlerin oranı yüzde 30,7 seviyesinde. Rapora göre Türkiye, yapay zeka kullanımında da dünya ortalamasının açık ara üzerinde konumlanıyor. Katılımcıların yüzde 57,6’sı günlük yaşamında yapay zeka araçlarını kullandığını belirtirken, bu oran küresel ölçekte yalnızca yüzde 16 seviyesinde.

Araştırmanın öne çıkan bulgularından biri de marka bilinirliği tarafında yaşanıyor. Türkiye’de en çok bilinen yapay zeka aracı yüzde 88 ile ChatGPT olurken; Gemini yüzde 35,4, DeepSeek yüzde 15,6 ve Grok yüzde 13,1 ile ChatGPT’yi takip ediyor.

“O” artık bir alışveriş asistanı…

YouGov Türkiye ve Medina Turgul DDB iş birliğiyle hazırlanan Türkiye’nin Yeni Dijital Rutinleri araştırması ise bu dönüşümün karar mekanizmasına nasıl yansıdığını gösteriyor:

• Tüketicilerin yüzde 65’i, yapay zekanın karmaşık satın alma kararlarını kolaylaştırdığına inanıyor.

• Katılımcıların yüzde 44’ü fiyat karşılaştırmada yapay zekayı tercih ediyor.

• Kullanıcıların yüzde 50’si yani her iki kullanıcıdan biri, yapay zekanın önerisini sorgulamadan uyguluyor.

Bu tablo, satın alma yolculuğunda artık tek bir karar verici olmadığını ortaya koyuyor. Karşımızda, tüketici ve algoritmanın birlikte karar verdiği hibrit bir zihin var.

Bugün satın alma yolculuğunun ilk temas noktası ne mağaza vitrini ne de arama motorunun reklamlı üst sıraları. İlk temas, yapay zeka asistanlarıyla kuruluyor. Ve bu asistanlar, kullanıcıya genellikle üç ya da dört markalık bir “kısa liste” sunuyor.

Markalar için kritik soru tam da burada karşımıza çıkıyor: Bu listeye girebiliyor muyuz?

Yapay zeka “öneren bir karar katman”

✓ Bugün LLM’ler üzerinden alışveriş, birçok marka için hâlâ yeni ve gelişmekte olan bir alan olarak görülüyor. Türkiye’de de bu dönüşüm henüz erken aşamada. Bu çok doğal. Çünkü bu model, alıştığımız performans ve ölçüm sistemlerinden farklı çalışıyor. Ancak güçlü bir görünürlük ve güven altyapısı kurmak zaman aldığı için, bu süreci erken anlayan ve deneyen markalar önemli bir avantaj elde ediyor. Yapay zeka artık sadece bilgi sunan bir araç değil. Kullanıcı adına seçenekleri daraltan, karşılaştıran ve öneren bir karar katmanı haline geliyor. Bu nedenle yapay zeka tarafından önerilen markalar, kullanıcı gözünde daha güvenilir ve tercih edilir oluyor.

✓ Yapay zeka sistemlerinin temel amacı, soru soran kişiye en doğru ve güvenilir bilgiyi sunmak. Bu nedenle markalar için ilk adım, kendi web sitelerini güçlü bir otorite hâline getirmek olmalı.

✓ Bu temel kurulduktan sonra odak, markanın dışında kalan kaynaklara kaymalı. Burada en güçlü alan topluluk konuşmaları. Kullanıcıların markayla ilgili ne söylediği, hangi bağlamda konuştuğu ve bu konuşmaların ne kadar tutarlı olduğu büyük önem taşıyor.

✓ Sosyal medya bu noktada kritik bir rol oynuyor. Markaların kendi paylaşımları, kullanıcı yorumları, influencer içerikleri ve ürünle ilgili açıklamalar yapay zeka sistemleri için önemli veri kaynakları hâline geliyor. Bu nedenle sosyal medya ve influencer iletişimi yalnızca görünürlük değil, aynı zamanda güven inşası için de düşünülmeli.

Arama motoru değil “cevap motoru”

✓ Yapay zeka çağında arama deneyimi “sonuç listelemekten” “yanıt üretmeye” evriliyor; bu yüzden yapay zeka platformlarında yer almak markalar için artık sadece bir trafik değil, bir “dijital güven” ve “otorite” meselesi. Kullanıcılar karmaşık sorularına sentezlenmiş, net yanıtlar ararken, algoritmaların markanızı bir referans veya çözüm olarak sunması, tüketicinin zihninde “bu marka sorunumu anlıyor ve çözüyor” algısını geleneksel reklamlardan çok daha güçlü ve organik bir şekilde oluşturur.

✓ Markaların yapay zeka tarafından “önerilebilir” olması için stratejilerini anahtar kelime optimizasyonundan, “anlamsal bütünlüğe” ve “gerçek değer üretimine” kaydırmaları gerekiyor. Teknik altyapının kusursuz olması temel şart olsa da asıl fark yaratan unsur; markanın dijital ayak izinin, kullanıcıların gerçek sorunlarına derinlemesine, özgün ve uzmanlık içeren yanıtlar veren bir bilgi ağına dönüşmesidir.

✓ Yapay zeka, internetteki dağınık bilgileri otorite, uzmanlık ve kullanıcıya sağlanan gerçek fayda bazlı değerlendirir ve buna göre cevaplar sentezleyerek hazırladığı için, markaların da kendi veri ve içeriklerini, bu modellerin kolayca anlayıp ilişkilendirebileceği netlikte ve zenginlikte sunması, bu yeni “Cevap Motoru” ekosisteminde referans kaynak olmasının anahtarıdır.

Yapay zekanın dilini konuşan markalar kazanacak

✓ Yapay zekanın çok kısa bir sürede bu denli hayatımızın bir parçası olması hem tüketiciler hem de markalar açısından pek çok şeyi kökünden değiştiriyor. Markalar için rekabet de yapay zeka üzerinden şekilleniyor. Yapay zeka aramalarında yer almayan markalar, online trafiğinin büyük bir kısmını ve tüketici gözünde güvenilirliğini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacak.

✓ Artık tüm dünyada tüketiciler bir bilgiye ulaşmak için ya da bir ürün ya da hizmeti sorgulamak için yapay zekaya danışıyor. Bu yüzden markaların yapay zeka modellerinin önerileri arasına girmeyi başarması gerekiyor. Bu da pazarlamadan iletişime, tüketicilerle temas kanallarının tümünde yapay zeka optimizasyonunun artık tercihten öte bir zorunluluk haline geldiği anlamına geliyor. Yapay zekanın dilinden konuşmak için markaların alt yapılarına ve operasyonel iş süreçlerine yapay zekayı entegre etmeleri ve işgücünün de bu teknolojileri kullanabilecek dijital yetkinliğe sahip olması kritik önem taşıyor.

✓ Samsung olarak tüm faaliyetlerimizin temelinde müşterilerimizin değişen ihtiyaç ve beklentilerini daha iyi anlamak ve onlar için değer yaratmak var. Yapay zeka tüm bunları verimli bir şekilde yapmamıza yardımcı olurken, daha kişiselleştirilmiş ve kullanıcı deneyimine odaklı içeriklerle ürün ve hizmetlerimizin sunduğu fayda ve değerleri son kullanıcıya her kanaldan ulaştırmaya çalışıyoruz. Dijital dünyada pozitif izler bırakmaya odaklanıyoruz ve hem mobil yapay zekada hem de kişiselleştirilmiş AI Home deneyimlerinde getirdiğimiz yeni standartlarla yapay zeka listelerinde de bir benchmark olmayı hedefliyoruz. Kullanıcılarımızla etkileşimde olduğumuz her noktada “Samsung = Yapay zeka ürünler” düşüncesini kullanıcılarımızda daha da güçlendirmeye odaklanıyoruz.

✓ Yaptığımız pazarlama iletişimi çalışmalarının dışından konuyu ele aldığımızda ise Samsung’un AI native bir şirket olduğunu kolayca söyleyebiliriz. Mobil yapay zeka konseptini oluşturup ilk AI Phone’u üreten şirket olarak yapay zekayı benimsemenin yanında bu teknolojinin hayatımızın parçası olması için önemli bir rol oynuyoruz.

Yapay zekanın gözüne girmek katlanarak büyüyen bir avantaj

✓ Yapay zeka asistanları ve sohbet botları, keşif için yeni bir kapı haline geliyor. İnsanlar “Ne satın almalıyım?”, “… için en iyi marka hangisi?” ya da “X ile Y’yi karşılaştır” gibi sorular sorduğunda, çoğu zaman kısa bir liste sunuluyor. Bu listede yer almak sonuçları değiştirebiliyor. Yapay zeka keşif, değerlendirme, karşılaştırma ve satın alma desteği sağlayabiliyor. Bu tür sonuçlarda tekrar tekrar görünen markalar, zamanla katlanarak artan bir avantaj elde ediyor.

✓ Yapay zekanın Meta platformlarında reklamverenlerin büyümesini nasıl hızlandırdığını net bir şekilde görüyoruz. Markalar, yapay zeka destekli araçları erken benimsemeye, hızlı hareket etmeye ve uzun süredir kabul gören varsayımları sorgulamaya odaklanmalı. Yapay zeka araçlarımız, ABD’de reklam harcaması getirisini ortalama yüzde 22, Avrupa’da ise yüzde 25 artırıyor ve bu rakamlar gerçekten işe yaradıklarını gösteriyor.

✓ Geçtiğimiz yıl L’Oréal Türkiye, Kiehl’s için Z kuşağına ve genç Y kuşağına yönelik, büyük ölçüde içerik üreticileriyle iş birliklerine dayanan bir kampanya başlattı. İçerik üreticilerinin en çok etkileşim yaratacak içeriklerini tahmin etmek için yapay zeka destekli önerilerden yararlandılar ve böylece optimum erişim sağladılar. Kampanya sonucunda, yapay zeka tarafından seçilen içerikler; manuel olarak seçilen içeriklere kıyasla 1,9 kat daha yüksek reklam hatırlanırlığı ve reklam hatırlanırlığı başına yüzde 46 daha düşük maliyet sağladı.

✓ Arçelik, Beko Türkiye kampanyası için Meta’nın yapay zeka destekli araçlarını kullanarak markalı arama dönüşümlerinde yüzde 9, markasız aramalarda ise yüzde 13 artış elde etti.