Yalnızlıktan muzdarip gençlerin dert ortağı: ChatGPT
“Gençlik, Yalnızlık ve Dijitalleşme” Araştırması’na göre; yalnızlık hissinin en yüksek olduğu yaş grubu yüzde 32 ile 18-21 yaş arası gençler oldu. Sosyal medyada geçirilen süre, bir “bağ kurma” aracı olmaktan ziyade, yalnızlıktan kaçmak için kullanılan “geçici bir sığınak” işlevi görüyor. Araştırma aynı zamanda, yapay zekanın gençler için sadece teknik bir araç değil, duygusal bir “liman” haline gelmeye başladığını da ortaya koyuyor. Gençlerin yüzde 27’si yalnız hissettiğinde veya kimseyle konuşmak istemediğinde ChatGPT’ye soru soruyor ve gençlerin yüzde 33’ü yapay zeka ile yazışmanın, bir insanla konuşmaktan daha kolay olduğunu belirtiyor.
Üsküdar Üniversitesi ve Method Research Company’nin Türkiye genelinde 18-29 yaş arası bin 9 gençle gerçekleştirdiği “Gençlik, Yalnızlık ve Dijitalleşme” Araştırması, Y ve Z kuşaklarının duygusal dünyasına ışık tutuyor. Sosyal medyanın ve dijitalleşmenin kuşattığı modern dünyada gençlerin portresini çizen araştırma; arkadaş sayısının yalnızlığı bitirmediğini, yapay zekanın “dert ortağı” haline geldiğini ve “vefa” duygusunun ciddi bir yara aldığını ortaya koyuyor.
Araştırmaya katılan gençlerin yüzde 66,3’ü, üç ve daha fazla yakın arkadaşı olduğunu belirtirken; yüzde 29’u 1–2 yakın arkadaşa sahip olduğunu, yüzde 4,6’sı ise hiç yakın arkadaşı olmadığını belirtiyor.
Yalnızlık istisna değil, rutin!
Araştırmaya göre yalnızlık, gençler arasında geçici bir duygu olmaktan çıkıp yerleşik bir ruh haline dönüşmüş durumda. Katılımcıların yüzde 27,1’i kendisini “ara sıra”, yüzde 27,3’ü ise “sık sık” yalnız hissettiğini ifade ediyor. Gençlerin yüzde 50’den fazlasının yalnızlık ikliminde yaşaması, yalnızlığın gençler arasında normalleştiğini, sessizce yaşandığını ve çoğu zaman içselleştirildiğini ortaya koyuyor.
Yalnızlık hissinin en zirveye ulaştığı yaş grubu yüzde 32 ile 18-21 yaş arasındaki gençler. Özellikle 18-19 yaş grubunda bu oran yüzde 36’ya kadar yükseliyor. Üniversiteye geçiş, aileden kopuş ve gelecek kaygısının birleştiği bu “eşik” dönemi, gençlerin kendilerini en savunmasız ve yalnız hissettikleri zaman dilimi olarak görülüyor.
Arkadaş çok, samimiyet yok!
Araştırmanın en şaşırtıcı sonuçlarından biri arkadaş sayısı ile yalnızlık arasındaki ilişki oldu. Gençlerin yüzde 66,3’ü üç ve daha fazla yakın arkadaşı olduğunu belirtmesine rağmen yalnızlık hissetmeye devam ediyor. Bu durum, “niceliksel kalabalığın niteliksel bir bağ kurmaya yetmediğini” kanıtlıyor. Gençler, çevrelerinde insanlar olsa bile “anlaşılamama” ve “duygusal güvencesizlik” sorunu yaşıyor.
Genç kuşağın insan ilişkilerine olan güveni de ciddi bir sınavda. Gençlerin sadece üçte biri insanların zor zamanlarda birbirine vefalı davrandığını düşünüyor. “Vefa” kavramı hala “zor günde yanında olmak” şeklinde tanımlansa da gençler gündelik hayatta bu değerin karşılığını bulamadıklarını ifade ediyor.
Ekran süresi arttıkça yalnızlık derinleşiyor
Dijitalleşme ile yalnızlık arasındaki bağ da araştırmada net bir şekilde görülüyor. Sık yalnızlık hisseden gençlerin yüzde 40’ı günde 4 saatten uzun bir zamanı sosyal medyada geçiriyor. Ancak sosyal medyada geçirilen süre, bir “bağ kurma” aracı olmaktan ziyade, yalnızlıktan kaçmak için kullanılan “geçici bir sığınak” işlevi görüyor. Dijital dünyadaki yoğun temas, gerçek hayattaki boşluk hissini doldurmaya yetmiyor.
Gençlerin yaklaşık yüzde 83’ü yapay zekayı bilgi almak ve soru sormak amacıyla kullandığını belirtiyor. Gençlerin yüzde 27’si yalnız hissettiğinde veya kimseyle konuşmak istemediğinde ChatGPT’ye soru soruyor. Sık yalnızlık yaşayanlarda yapay zekaya yönelme oranı yüzde 35’e çıkıyor. Gençlerin yüzde 33’ü yapay zeka ile yazışmanın, bir insanla konuşmaktan daha kolay olduğunu belirtiyor.
Araştırmanın metodolojisi
Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü ve Method Research Company iş birliğiyle gerçekleştirilen “Gençlik, Yalnızlık ve Dijitalleşme” araştırması; Türkiye genelinde 18-29 yaş arası, yüzde 62’si kadın, yüzde 38’i erkek olmak üzere toplam 1.009 katılımcı ile gerçekleştirildi. Çalışma, 7. Uluslararası Yalnızlık Sempozyumu kapsamında paylaşıldı.
YouTube’un yeni kullanıcılara gösterdiği her 5 videodan 1’i düşük kaliteli yapay zeka ürünü!
