“Back to School” döneminin yıldız markaları!
Marketing Türkiye adına Roamler Türkiye’nin gerçekleştirdiği “Okula Dönüş 2025” araştırması, ailelerin alışverişte en çok hangi kalemlere bütçe ayırdığını, hangi markaları tercih ettiğini ve hangi kanallardan alışveriş yaptığını ortaya koyuyor. Bulgular, velilerin büyük ölçüde planlı, fiyat odaklı ve alışveriş listelerine bağlı hareket ettiğini gösteriyor.
Ulaşımda yürüyüş önde
Çocukların okula ulaşım biçimleri de araştırmada ele alınan konular arasında. En yaygın yöntem yüzde 37,2 ile yürüyerek okula gitmek olurken, velilerin yüzde 34,6’sı çocuklarını özel araçla okula ulaştırmayı tercih ediyor. Servis kullanımı yüzde 14,7’de kalırken, toplu taşıma ebeveyn eşliğinde yüzde 7,1, tek başına ise yüzde 5,8 oranında tercih ediliyor. Bu tablo, servis kullanımının yaygınlığını korusa da ailelerin kendi kontrolünde ulaşımı tercih etme eğiliminin daha baskın olduğunu ortaya koyuyor.
Kırtasiye alışverişi ilk sırada
Yeni döneme hazırlıkta en çok alışveriş yapılan kategori açık ara kırtasiye. Velilerin yüzde 90,4’ü bu kategoride alışveriş yapacağını belirtirken, onu yüzde 76,3 ile giyim, yüzde 74,4 ile ayakkabı ve yüzde 69,2 ile kitap/yardımcı kitap kategorileri izliyor. Çanta da yüzde 66,7 ile öne çıkarken, elektronik ürün almayı planlayanların oranı yalnızca yüzde 16,7.
Ancak burada dikkat çekici bir ayrıntı var: elektronik kategorisinde alışveriş yapan azınlık, bütçenin en yüksek kısmını bu alana ayırıyor. Bu durum, “az ama yüksek maliyetli” elektronik harcamaların, “çok ama daha sınırlı bütçeli” temel ihtiyaçlarla dengelendiğini gösteriyor.
Okula dönüş markaları
Araştırma, markaların veliler nezdindeki algısına da ışık tutuyor.
- Giyimde yüzde 59,7 ile LC Waikiki açık ara lider konumda.
- Ayakkabıda yüzde 33,6 ile Flo öne çıkarken, global markalardan Nike ve adidas yüzde 15,5’lik oranlarla aynı seviyede tercih ediliyor.
- Çantalarda LC Waikiki yüzde 14,4 ile ilk sırada yer alırken, Nike yüzde 12,5 ile onu takip ediyor.
- Kırtasiye tarafında ise Faber Castell yüzde 29,7 ile öne çıkıyor.
Bu tablo, yerli markaların temel kategorilerde güçlü konumunu koruduğunu, global markaların ise özellikle spor ve stil odaklı ürünlerde tercih edildiğini ortaya koyuyor.
Bütçede elektronik zirvede
Kategori bazında bütçelere bakıldığında elektronik ürünler için ayrılan ortalama miktar 9 bin 896 TL ile en yüksek seviyeye ulaşıyor. Giyim için ortalama 5 bin 711 TL, kırtasiye için 3 bin 720 TL, ayakkabı için 3 bin 394 TL, spor ekipmanları için 3 bin 54 TL ve çanta için 2 bin 70 TL ayrılıyor.
Veliler ödeme yöntemlerinde ise ağırlıklı olarak kredi kartı taksitlerini tercih ediyor. Bu tablo, özellikle elektronik gibi yüksek maliyetli kategorilerde kredi kartı taksitlerinin alışverişi mümkün kılan en önemli araçlardan biri olduğunu gösteriyor.
Araştırma online’dan, alışveriş mağazadan
Velilerin alışveriş öncesinde yoğun bir şekilde araştırma yaptığı görülüyor. Araştırma oranları ayakkabıda yüzde 84,5, giyimde yüzde 82,3, kırtasiyede yüzde 78,7 seviyesinde. Elektronikte ise araştırma oranı yüzde 76,9, ancak bu kategoride dikkat çeken nokta kararların alışverişten önce netleşmesi. Yüzde 76,9’luk oran, elektronik ürünlerde marka ve modelin önceden kesinleştiğini ortaya koyuyor.
Alışveriş kanallarına bakıldığında kırtasiye, giyim ve ayakkabı gibi kategorilerde fiziksel mağazalar öne çıkıyor. Kırtasiyede yüzde 67,4, giyimde yüzde 66,4, spor ekipmanlarında yüzde 54,6 ile mağazalar önde. Ancak elektronik alışverişinde tablo değişiyor: Yüzde 53,9 ile online pazar yerleri en çok tercih edilen kanal haline geliyor. Genel resimde ise velilerin yüzde 59’u fiziksel mağazaları, yüzde 41’i online alışverişi tercih ediyor.
Platformlar ve mağazalar
Pazaryerleri arasında açık ara lider yüzde 46,2 ile Trendyol. Onu yüzde 22,4 ile Hepsiburada ve yüzde 13,5 ile Amazon takip ediyor.
Fiziksel mağazalarda ise BİM yüzde 30,8 ile öne çıkarken, Migros yüzde 23,7 ile ikinci sırada yer alıyor. Yerel kırtasiyeler de yüzde 15,4 ile dikkat çekiyor.
Bu tablo, zincir marketlerin okul alışverişinde önemli bir adres olduğunu bir kez daha doğruluyor.
Karar noktaları
- Alışveriş kararlarını şekillendiren kriterlerde fiyat yüzde 79,5 ile açık ara en belirleyici unsur.
- Marka bilinirliği yüzde 62,2 ile ikinci sırada gelirken, indirim ve promosyonlar yüzde 49,4 ile etkili oluyor.
- Velilerin güven duyduğu bilgi kaynaklarında online yorumlar (yüzde 32,7) ve öğretmen önerileri (yüzde 32,1) öne çıkıyor.
- Buna karşın influencer etkisi sınırlı; velilerin yüzde 64,1’i bu tür önerileri dikkate almadığını belirtiyor.
Araştırmanın Metodolojisi
“Okula Dönüş 2025” araştırması Marketing Türkiye adına Roamler Türkiye tarafından 25 Ağustos – 7 Eylül 2025 tarihlerinde gerçekleştirildi. Araştırma datası, geniş Roamler Türkiye üye havuzundan mobil uygulama kullanılarak toplandı. Araştırmaya Türkiye temsili 12 istatistiki bölgede yaşayan, A, B, C1 ve C2 SES grubundan toplam 425 kişi katıldı. Araştırmada katılımcılar telefonlarındaki Roamler uygulamasını kullanarak okul çağındaki çocuklarının okul alışverişlerine dair hem çoktan seçmeli hem de açık uçlu sorulara cevap verdi.
