Türkiye’deki şirketler afetlere ne kadar hazır?

Mercer’ın, 23 Nisan 2025 Marmara depremi sonrasında gerçekleştirdiği anket Türkiye’deki şirketlerin afet yönetimi konusunda ne denli hazırlıksız olduğunu da gözler önüne seriyor. Araştırmaya katılan firmaların yalnızca yüzde 51’inde kriz anlarında devreye girecek bir iletişim planı bulunuyor. Dahası, şirketlerin yüzde 64’ü çalışanları için ofiste bulundurulması gereken temel bir ihtiyaç olan deprem çantasını dahi temin etmemiş. 

İnsan kaynakları yönetim danışmanlığı şirketi Mercer, iş dünyasının deprem gibi doğal afetlere ne ölçüde hazırlıklı olduğunu değerlendirmek amacıyla gerçekleştirdiği “Organizasyonların Depremle İlgili Aldığı Aksiyon ve Uygulama Anketi”nin sonuçlarını açıkladı. Araştırma sonuçlarına göre firmaların yalnızca yüzde 16’sı tamamen uzaktan çalışma modelini değerlendiriyor. Yüzde 70’i, şehir değiştirmek isteyen çalışanlara bu konuda olanak tanırken, yüzde 99’u merkez ofisini başka bir şehre taşımayı planlamıyor. 

Anketin sonuçlarına göre; ofis ortamında çalışan güvenliği için en temel adımlardan biri olan deprem çantası dağıtımı konusunda da önemli eksiklikler göze çarpıyor. Firmaların yüzde 64’ü ofiste bulundurmak üzere çalışanlarına deprem çantası dağıtmış değil. Yüzde 19’u bu konuda aksiyon alırken, yüzde 17’si ise ofiste bulundurmak üzere deprem çantası dağıtmayı düşünüyor. Firmaların yüzde 76’sı da çalışanlarına evde bulundurmak üzere deprem çantası dağıtmadığını belirtiyor. Yüzde 13’ü böyle bir uygulama gerçekleştirirken, yüzde 11’ü ise dağıtmayı planlıyor. 

Binaların güvenliği konusunda da çalışanlara yeterince destek sağlanmadığı görülüyor. Oturduğu bina için çürük raporu bulunan çalışanlara taşınma yardımı yapmayan şirketlerin oranı yüzde 64. Yalnızca yüzde 19’u bu konuda destek sunarken, yüzde 17’si yardım planladığını belirtiyor. 

Afet sonrasına yönelik iletişim planlarının geliştirilmesi için önemli bir fırsat bulunuyor. Firmaların yalnızca yüzde 51’inin bu tür bir planı mevcut. Yüzde 27’si plan oluşturmayı düşünürken, kalan yüzde 22’lik kesimin böyle bir hazırlığı bulunmuyor. Kullanılan iletişim kanalları arasında WhatsApp, SMS, e-posta, acil durum mobil uygulamaları, arama zinciri ve telsiz/uydu telefonları yer alıyor. 

Eğitim ve gönüllülük konularında ise daha olumlu bir tablo söz konusu. Firmaların yüzde 60’ı gönüllü ekipler kurarak afet ve acil durumlarda görev alacak çalışanlara eğitim imkanı sağlıyor. Yüzde 15’i böyle bir uygulamayı hayata geçirmeyi düşünürken, yüzde 25’i herhangi bir plan sunmuyor.

Bununla birlikte bazı firmaların öne çıkan iyi uygulamaları da dikkat çekiyor. Bunlar arasında farklı şehirde ek ofis açma çalışmaları, arama kurtarma araçlarının tedariği, alarm ve sensör sistemlerinin entegrasyonu, tatbikatlar, seminer ve eğitim programları, deprem sonrası ücretli/idari izin politikaları, maddi destek ve barınma çözümleri ile ofis fizibilite çalışmaları yer alıyor.

“Riskleri yönetmek artık bir tercih değil, sorumluluk” 

Depremin, sadece bir doğa olayı değil; iş dünyası için aynı zamanda bir hazırlık, dayanıklılık ve liderlik testi olduğunu söyleyen Mercer Doğu Akdeniz CEO’su Dinçer Güleyin, “Mercer’ın anket sonuçları bize gösteriyor ki bu konuda kurumların gelişim alanları mevcut. Şirketlerin operasyonel sürekliliklerini korumak ve en önemlisi çalışanlarının hayatını güvence altına almak için afet yönetimini gündemlerinin en üst sırasına taşıması gerekiyor. Kurumlar olarak acil iletişim planlarından barınma desteklerine, uzaktan çalışma modellerinden tatbikatlara kadar her adımı bugün atmak zorundayız. Riskleri yönetmek artık bir tercih değil, sorumluluktur” dedi. 

Çalışanlar artık daha çok güven, daha çok eşitlik ve daha çok aidiyet istiyor