Ekonomide kuşak farkı: Gençler daha sert, daha temkinli!
Ekonomik krizlerin etkisini en derinden hisseden gruplardan biri olan gençler, Türkiye ekonomisine dair algılarıyla genel kamuoyundan belirgin biçimde ayrışıyor. İstanbul Ekonomi Araştırma tarafından Eylül 2019’dan bu yana yürütülen Türkiye Raporu’nun güncel verileri, 18-24 yaş arası gençlerin hem bugünkü ekonomik duruma hem de geleceğe çok daha sert, temkinli ve siyasetten bağımsız bir perspektifle yaklaştığını ortaya koyuyor. Gençlerin değerlendirmeleri, yalnızca bugünü değil, yarına duyulan güvenin de giderek azaldığını gösteriyor.
Türkiye Raporu aylık temsili anketi, 18-24 yaş grubundaki gençlerle toplumun genelinin ekonomik değerlendirmeleri arasında dikkat çekici farklar olduğunu gözler önüne seriyor. Yaklaşık 2 bin katılımcıyla yürütülen araştırmada, katılımcılara bugünkü ekonomik durumu ve geleceğe dair beklentileri 1 ile 5 arasında puanlamaları istandi.
Bugünün ekonomisine genç bakış: Daha sert, daha gerçekçi
Verilere göre gençler, mevcut ekonomik koşulları toplumun geneline kıyasla daha olumsuz değerlendiriyor. 1’in “çok kötü”, 3’ün “nötr” ve 5’in “çok iyi” anlamına geldiği “beğeni termometresi” üzerinden yapılan ölçümde gençlerin puanları sıklıkla 2’nin altında kalıyor. Bu durum, 18-24 yaş grubunun ekonomik tabloya dair daha sert ve gerçekçi bir bakış geliştirdiğini gösteriyor.
Geleceğe dair umut yavaş yavaş tükeniyor
Gençlerin ekonomi algısındaki asıl ayrışma ise geleceğe dair beklentilerde ortaya çıkıyor. Yaklaşık dört yıl öncesine kadar ekonominin geleceği konusunda toplumun genelinden belirgin biçimde daha iyimser olan gençler, zaman içinde bu iyimserliklerini kaybederek daha karamsar ve durağan bir algı geliştirmiş durumda.
Özellikle 2023 Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili seçimleri öncesinde toplum genelinde ekonomik beklentilerde ani bir iyileşme gözlenirken, gençlerin beklentilerinde neredeyse hiçbir kıpırdanma olmadı. Bu durum, gençlerin ekonomik umutlarını siyasi gelişmelerden bağımsız şekillendirdiğine işaret ediyor.
Enflasyon algısında temkinli yaklaşım
Ankette katılımcılara 12 ay sonrasına dair yıllık TÜFE (enflasyon) tahminleri de soruldu. Bu soruya verilen cevapların aritmetik ortalaması, halkın enflasyon algısının nabzını tutuyor. 2025 yılı başından bu yana genel kamuoyunun enflasyon beklentisi yüzde 60-62 seviyelerinde seyrederken, gençlerin beklentisi birkaç puan daha düşük seyrediyor. Bu da gençlerin enflasyona dair daha temkinli ama iyimser bir bakış açısına sahip olduklarını gösteriyor.
Siyasetten bağımsız, gerçeklerden yana
İstanbul Ekonomi Araştırma’nın verileri, gençlerin ekonomik beklentilerini siyasi gelişmelere göre şekillendirmediğini; aksine daha tutarlı ve kişisel gözleme dayalı bir tutum sergilediklerini ortaya koyuyor. Ekonomiye dair umutları azalıyor olabilir ama bu karamsarlığın altında daha bilinçli ve bağımsız bir neslin varlığı dikkat çekiyor.
