Gençler “iş-yaşam dengesi” istiyor!

Youthall, bu yıl 3.’sünü gerçekleştirdiği “Gençlerin Beklenti ve Yönelimleri Araştırması”nın sonuçlarını açıkladı. Bu sene toplamda 2 bin 627 kişinin katıldığı araştırma; 18-34 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri ve yeni mezun gençlerin ekonomik koşullara, iş dünyasına ve geleceklerine dair kaygılarını gözler önüne seriyor. Gençlerin ilgisinin her dönem arttığı araştırmanın katılımcı hacmi, geçen seneye göre yüzde 70 arttı.

Araştırma sonuçlarına göre gençlerin iş seçimlerinde önem verdikleri faktörler geçen seneye göre değişiklik gösterdi. Geçen yıl gençlerin ilk öncelikleri arasında maaş seviyeleri ve anlamlı bir işin parçası olma arzusu öne çıkarken 2024 yılında iş-yaşam dengesi daha önemli bir faktör haline geldi. Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 53,7’si iş-yaşam dengesinin iş seçiminde en önemli faktör olduğunu belirtirken yüzde 48’i esnek çalışma koşullarına sahip işlerde çalışmayı tercih ettiğini ifade ediyor.

Son dönemde global büyük şirketlerin çalışanlarını haftanın 5 günü ofisten çağırmaya başlamasına rağmen pandemi sonrası gelişen uzaktan çalışma modeli gençler arasında popülerliğini korumaya devam ediyor. Maaş seviyesi de yüzde 44’6’lık bir oranla etkili bir değerlendirme kriteri olarak karşımıza çıkıyor. Gençlerin yaklaşık yüzde 60’ı çalışmak için kurumsal ve global şirketleri önceliklendiriyor. Kurumsal ve Türkiye merkezli şirketler ise sadece katılımcıların yüzde 7’sinin öncelikli tercihi.

Bir de yurt dışına gidebilseler!

Youthall’un yaptığı araştırma, 2023 yılındaki trendin devam ettiğini ve gençlerin yurt dışı hayallerinin hala yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Katılımcıların yüzde 53,8’i eğitim fırsatlarını yakalamak, dil becerilerini ve kültürel deneyimlerini geliştirmek amacıyla yurt dışına gitmek istediğini belirtiyor. Yurt dışına gitmek isteyenlerden yüzde 35,6’sı bu isteğin en büyük sebebinin “uluslararası deneyim kazanmak” olduğunu ifade ediyor. Yüzde 31,4’ü yurt dışındaki daha iyi yaşam koşulları nedeniyle gitmeyi tercih ederken yüzde 24,5’i emeğe verilen değerin Türkiye’ye kıyasla yurt dışında daha yüksek olmasını bu kararlarının temel sebebi olarak gösteriyor​.

Araştırmaya katılan henüz mezun olmamış öğrenciler için de yurt dışı hayalleri ön planda. Bu gençler, Türkiye’deki iş tercihlerinde global imkanlar sağlayan şirketleri seçiyor. Öğrencilerin yüzde 59,5’i, gelecekteki iş yaşamının onlara bu kapıyı açmasını beklerken yüzde 53,4’ü kariyer ilerlemesi ve yükselme olanağı sunan bir ortamı tercih ediyor. Ayrıca yüzde 45,3’ü iş-özel hayat dengesine imkan veren bir şirket kültürünü önemsiyor, bu da gençlerin iş dünyasındaki beklentilerinin sadece finansal veya kariyer odaklı olmadığını, aynı zamanda kişisel yaşamlarına da değer verdiklerini gösteriyor.

Her an iş değiştirmeye hazırlar

Araştırma sonuçlarına göre çalışan mezun gençlerin yüzde 71,3’ü önümüzdeki yıl iş değiştirmeyi düşünüyor. Tercih etmeyi düşündükleri öncelikli sektörlerin başında teknoloji, enerji ve otomotiv sektörü yer alıyor. İş değiştirme isteğinin ardındaki başlıca nedenler ise yüzde 63,2 oranında bulundukları şirket ve pozisyonlarda kendilerini geliştirememeleri, yüzde 58,6 oranında gelir memnuniyetsizliği ve yüzde 47,1 oranında kariyer ilerlemesi için fırsat eksikliği olarak belirtiliyor.

Yapay zekâ teknolojileri gençler arasında giderek daha fazla ilgi görse de bu konudaki bilgi eksikliği hala önemli bir bariyer olarak öne çıkıyor. Araştırmaya katılan öğrencilerin yüzde 47,2’si yapay zekâ uygulamalarını sık sık kullandığını belirtirken, bu oran mezunlar arasında yüzde 29,7’ye düşüyor. Neden kullanmadıkları sorusuna öğrencilerin yüzde 43,9’u faydalarını bilmediği yanıtını verirken mezunların yüzde 54,2’si henüz fırsat bulamadığını belirtiyor.

Kariyerlerini yapay zeka şekillendirecek!

Ankete katılan öğrencilerin yüzde 90’ı, yapay zeka teknolojilerinin gelecekteki kariyer planlarına yön vereceğine inanıyor. Bununla birlikte yapay zekanın kariyer planlamasında sahip olabileceği güçlü pozisyon ile ilgili endişeler de yok değil. Ankete katılan öğrencilerin yüzde 44,5’i yapay zeka tabanlı CV oluşturma araçlarına güven konusunda kararsız olduğunu ifade ediyor. Yüzde 43,1’i bu araçlara güvendiğini belirtirken yüzde 12,4’ü güvenmediğini belirtiyor. Mezunların ise yüzde 47,8’i yapay zeka tarafından yapılan CV taramalarının veya ön eleme süreçlerinin genellikle adil olduğunu ancak yine de hata payı olabileceğini düşünüyor. Yapay zeka taramalarının kesinlikle adil olmadığını düşünenler yüzde 10,8 iken sadece yüzde 10,5’i bu süreçlerin adil olduğuna kesin olarak inanıyor.

“Gençleri merkezine alan kurumlar, geleceğe daha hızlı adapte olacaktır”

Youthall CEO’su Emre Aykan, araştırmanın sonuçlarını değerlendirerek: “Her yıl düzenli olarak gerçekleştirdiğimiz bu araştırmayla gençlerin sosyal, duygusal ve profesyonel beklentilerine dair derinlemesine içgörüler sunuyoruz. Bu yılki sonuçlar, doğru iş gücü ile uzun vadeli büyüme hedefleyen kurumların, gençlerin ihtiyaç ve beklentilerine yönelik stratejiler geliştirmesi; eğitim ve iş dünyasının da gençlerin potansiyellerini en üst düzeye çıkarmak için gerekli destekleri sağlaması gerektiğini bize gösteriyor. Bu adımlar yalnızca bireysel başarıyı artırmakla kalmayacak, aynı zamanda ülkenin genel kalkınma hedeflerine ulaşmasını da hızlandıracaktır. Gençleri merkeze alan kurumların; geleceğe çok daha hızlı adapte olacağı kanaatindeyim. Youthall olarak 10 yıldır olduğu gibi biz de gençlerin beklentilerini anlamaya, anlamlandırmaya ve iş dünyasına verilerimiz ile yön vermeye devam edeceğiz.” açıklamasında bulundu.

Araştırmanın raporuna ve detaylı sonuçlarına youthall.com linki üzerinden ulaşabilirsiniz.