Türk çikolata devine İtalyan şoku
Hürriyet gazetesinden Dinçer Gökçe’nin özel haberine göre, dünyanın en büyük dördüncü çikolata ve şekerleme üreticisi İtalyan Ferrero ile Gaziantepli Şölen Çikolata’nın yıllar süren bir davada karşı karşıya geldikleri ortaya çıktı. Ferrero, Şölen’i, çok satan bir ürününde kullandığı ambalaj ve ürün şeklinde, kendi ürünlerini taklit etmekle suçlayarak dava açtı. 10 yıl süren davada mahkeme Ferrero’yu haklı buldu; taklit ürünler için imha kararı verdi. Kararın kesinleşmesi ile birlikte Ferrero, Şölen’e karşı bu kez de tazminat davası açtı.
İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde görülen davanın başvurusu Haziran 2006 yılında yapıldı. Davacı konumda 10 milyar Euro cirosu bulunan 71 yıllık dünya devi Ferrero S.p.A., davalı tarafta ise 900 milyon liraya yakın cirosu ile Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşu listesinde yer alan Şölen Çikolata Gıda San. ve Tic. A.Ş yer aldı.
Davanın özünü, ‘Marka Hakkına Tecavüz ve Haksız Rekabetin Önlenmesi’ oluşturdu. Ferrero’nun, Şölen’e karşı açtıkları davanın kaynağında Nutymax isimli ürünü yer aldı. Davacı tarafın iddiasına göre, Nutymax ürününün şekli ve ambalaj şekli, kendilerine ait Kinder Bueno ve Duplo isimli ürünleri taklit edilerek oluşturuldu. Dava dilekçesinde, hem kendi ürünleri hem dava konusu yaptıkları Şölen’in ürününe ait görsellere de yer verildi. Dilekçede, Ferrero’nun ürünlerinde kullanılan ambalaj şekli ile boğumlu çikolata ürün şeklinin tescilli birer marka olduğu kaydedildi.
“Ürün şekli de taklit edildi”
Dilekçede “Şölen, ayırt edilmeyecek ölçüde benzer kompozisyonu kendi ambalajları üzerinde kullandı. Bu durum şirketin marka haklarına tecavüz ve müvekkil aleyhinde haksız rekabete yol açtı. Müvekkilin tescilli markasındaki kompozisyon ve bu kompozisyondaki unsurların ayırt edilmeyecek ölçüde taklit edilmesi açıkça marka tecavüzü oluşturuyor. Sadece markalarımızın ambalaj kompozisyonu taklit edilmedi. Ürün şeklini de taklit ettiler. Hem itibar kaybı, hem de maddi-manevi zarar var” denildi.
“Haksız kazanç elde edildi”
Dilekçede, Ferrero’ya ait ürünlere benzerlik yaratılarak, bu ürünlerin sahip olduğu bilinirlik ve buna bağlı olarak ekonomik değerden pay elde edilmek istendiği öne sürüldü. Dava dilekçesinin sonunda Nutymax ürün ambalajlarının toplatılması, kararın kesinleşmesi halinde de imha edilmelerine karar verilmesi istendi.
Süt kovası da süt bardağı da olur
Davalı konumda bulunan Şölen Gıda adına yapılan savunmada ise, davanın reddi istenerek şöyle denildi: “Ürün ve ambalajlar yönünden karıştırma ihtimali yok. Ürün şekli özgün değil. Dünyada herkesçe kullanılan bir şekil. Diğer firmalar da bu figürleri kullanıyor. Bütün sütlü çikolatalı ürünlerde bir şekilde süte gönderme yapılır. Bazen süt kovasıyla bazen akan ya da saçılan süt resmi ile bazen de süt bardağıyla çikolatanın sütle ilgisi vurgulanmak istenir. Fındıklı bir çikolata ürününde fındığın kullanılması doğal. Ferrero’nun ambalajlarındaki figür ve unsurların ayırt edici bir özelliği yok. Tüketicinin tercihini etkileyen hiçbir ayırt edici özelliği yok. Dolayısı ile açılan dava haksız, davanın reddine karar verilsin” denildi.
Mahkeme Fererro’yu geri çevirdi
Mahkeme tarafların iddia ve savunmalarını aldıktan sonra üç ayrı bilirkişi raporu hazırlattı. Mahkeme uzun süren yargılama sonrası Ferrero’nun talebini geri çevirdi. Bu karar temyiz edildi. Temyiz incelemesini Yargıtay 11. Hukuk Dairesi yaptı.
Yargıtay kararı bozdu
Yargıtay, mahkemenin kararını bozdu. Mahkeme bir kez daha dosyayı ele aldı ve yeni bir bilirkişi raporu düzenletti. Bilirkişi raporu üzerine mahkeme bu kez Ferrero’nun davasını kabul etti. Gerekçeli kararda özetle “Şölen’in Nutymax markalı ürünlerinde, Ferrero’nun Kinder Bueno ve Duplo markalı ürünlerinde yer alan ayırt edici ve özgün ambalaj kompozisyonunun ve boğumlu çikolata ürün şeklinin belirgin biçimde benzeri kullanıldı. Bu ürünler ağırlıklı olarak çocuklara hitap eden ürünler. Çocuk kitlesi, Şölen’e ait Nutymax markalı ürünlerin Ferrero’ya ait olduğu yönünde bir hisse kapılabilir veya bu şirketler arasında işletmesel bağlantı bulunduğunu düşünebilir.” Mahkeme, Nutymax ürününün şekli ve ambalajı nedeni ile Ferrero’nun marka hakkına tecavüz edildiğini ve haksız rekabetin oluştuğuna işaret etti ve Ferrero’nun Şölen’e karşı açtığı davanın kabulüne karar verdi.
Tazminat davası açıldı
Mahkeme, söz konusu ürüne ait ambalajların toplatılmasına, kararın kesinleşmesi ile birlikte imhasına karar verdi. Mahkeme dava masraflarını da Şölen Gıda’nın ödemesine hükmetti. Bu karar Şölen Gıda avukatları tarafından temyiz edildi. Yargıtay temyiz talebini geri çevirdi. Son olarak karar düzeltme başvurusunda bulunuldu. Bu kez de sonuç değişmeyerek karar geçtiğimiz Aralık ayında kesinleşti. Kararın kesinleşmesi ile birlikte Ferrero tarafı bu kez de geçtiğimiz günlerde Şölen’e karşı tazminat davası açtı.
