Teknoloji devleri “aşı pasaportu” için harekete geçiyor!
Aşı müjdelerinin ardı ardına geldiği bugünlerde insanlar yeniden seyahat edecekleri, sosyalleşecekleri, sanat ve müzik faaliyetlerine katılacakları günlerin hayalini kurmaya başladı. Ancak tüm bunları yapabilmek için aşı kadar gerekli olan bir şey daha var; aşı pasaportu! Fakat piyasada bu kadar çok aşı varken ve kişisel verilerin korunması gündemdeyken bu nasıl olacak?
Birçok şirket ve teknoloji grubu, bireylerin Covid-19 testleri ve aşılarının ayrıntılarını yüklemeleri için akıllı telefon uygulamaları geliştirmeye başladı. Bundan böyle konser salonlarına, stadyumlara, sinema salonlarına, ofislere ve hatta ülkelere girmek için kullanılabilecek dijital kimlik bilgileri oluşturuluyor.
Cenevre merkezli kar amacı gütmeyen The Commons Project ve World Economic Forum’un bir girişimi olan Common Trust Network, Birleşik Devletler ve Aruba hükümeti genelinde; Cathay Pacific, JetBlue, Lufthansa, Swiss Airlines, United Airlines ve Virgin Atlantic gibi birçok havayolunun yanı sıra yüzlerce sağlık sistemi ile ortaklık kurdu. Grup tarafından oluşturulan CommonPass uygulaması, kullanıcıların Covid-19 test sonucu gibi tıbbi verilerini ve bir hastane veya tıp uzmanı tarafından yapılan aşının kanıtı olan sağlık sertifikasını bir QR kodu vasıtasıyla geçiş aracı olarak kullanacak. Uygulama aynı zamanda, seyahat programına göre hareket ve varış noktalarındaki sağlık kartı gereksinimlerini listeleyecek.
Şirketlerden gizliliğin korunması taahhüdü
Konuyla ilgili büyük teknoloji firmaları da harekete geçiyor. IBM, şirketlerin ve mekanların koronavirüs testleri, sıcaklık kontrolleri ve aşılama kayıtları dahil olmak üzere giriş için ihtiyaç duyulan göstergelerin özelleştirilmesine olanak tanıyan “Digital Health Pass” adlı kendi uygulamasını geliştirdi. Bu göstergelerin içerdiği kimlik bilgileri daha sonra bir mobil cüzdanda saklanacak.
Fakat bu noktada sağlık verilerinin mahremiyetinin korunması en temel sorun olarak ortaya çıkıyor. Konu üzerine çalışan CommonPass, IBM ve Linux Foundation şirketleri gizliliği girişimlerinin merkezine aldıklarını vurguladı. Hatta IBM, kullanıcıların sağlık verilerinin kullanımını kontrol etmelerine ve buna izin vermelerine ve yetkililere sağlamak istedikleri ayrıntı düzeyini seçmelerine olanak tanıdığını söylüyor. Şirket bir blog yazısında, “Dijital sağlık pasaportu veya hassas kişisel bilgileri işleyen herhangi bir platform geliştirirken güven ve şeffaflık her şeyden önemlidir. Gizliliği ilk sıraya koymak, bu karmaşık zamanlarda verileri yönetmek ve analiz etmek için önemli bir önceliktir” dedi.
Aşılar virüsün bulaşmasını engellemek için yeterli mi?
Gizlilik kadar önemli bir diğer sorun ise piyasada çok fazla aşı olması. Seyahat etmek isteyen birey; Pfizer aşısı mı, Rus aşısı mı ya da Çin aşısını mı yaptırdı? Aşı pasaportu geliştiren şirketlerin ülkelerin aşı türü konusunda seçici olabileceğini hesaba katması gerekiyor.
Ayrıca Stanford Üniversitesi’nde Bulaşıcı Hastalıklar Uzmanı olan Dr. Julie Parsonnet, aşıların virüsün bulaşmasını durdurmada ne kadar etkili olduğunun belirsiz olduğunu söylüyor. Bu nedenle, bir aşı pasaportu uygulaması aşının yapıldığını gösterse bile, bir etkinliğe katılmak veya uçağa binmek yine de güvenli olmayabilir.
