Koronavirüs aşısı bugün gelse yaptırır mısınız?
Dünyada ve Türkiye’de koronavirüs salgını yükselirken, çeşitli ülkelerde üretilen aşıların başarı haberleri ümit veriyor. Yetkililer Türkiye’nin, ilk partisi Aralık ayında gelmek üzere, Çin’den 50 milyon doz aşı ısmarladığını duyurdular. Araştırma şirketi BAREM de Ekim ayında Türkiye’yi temsil eden 1000 kişiyle tamamladığı araştırmada, insanlara koronavirüs aşısı üretildiği ve ulaşılabilir olduğunda aşıyı yaptırma konusunda ne düşündüklerini sordu.
Aşıya temkinli yaklaşıyoruz
Araştırma insanlarımızın aşıya, denenme süresi ve aşının üretildiği ülkeler bağlamında biraz temkinli yaklaştıklarını gösterdi. Görüşülen kişilerin yarısı (yüzde 48) kendisi için ulaşılır olduğunda koronavirüs aşısını hemen yaptırmayı düşünüyor, ancak bu kişilerin çoğu aşı Türkiye’de üretilirse hemen olurum diyor. Her 10 kişiden yalnızca biri üretildiği ülkeden bağımsız olarak hemen aşı olacağını ifade ediyor. On kişiden dördü (yüzde 38) aşının denenmesi için bir süre bekleme, yüzde 15’i ise kim üretirse üretsin koronavirüs aşısı olmama kararında.
Görüşülen kişilerin yüzde 34’ü aşı Türkiye’de üretilirse hemen olurum diyor. Türkiye’de üretilecek olanın dışında, aşının üretildiği ülkenin bir cazibesi görünmüyor. En yüksek talebi Avrupa Birliğinde üretilen aşı alsa da tercih edenlerin oranı çok düşük (yüzde 2,2). ABD (yüzde 0,7), Çin (yüzde 0,6) ve Rusya (yüzde 0,4) ’dan gelecek olan aşıların da aşı olma isteği yaratmadığı kesin.
Erkekler daha istekli
Koronavirüs aşısını, Türkiye’de üretilirse hemen olmak isteyenlerin oranı genelde yüzde 34’ken erkeklerde (yüzde 38), kadınlara (yüzde 29) göre daha yüksek. Aşı olmayı hiç istemeyenlerin oranı yüzde 15 iken erkeklerde (yüzde 13), kadınlara (yüzde 18) göre daha düşük. Aşıyı kim üretirse üretsin hemen olmak isteyen (yüzde 10) kesimde de erkekler (yüzde 13), kadınlara (yüzde 8) göre daha yüksek oranda.
Gençler daha temkinli
“Aşıyı hemen olmam, denenmesini beklerim (yüzde 38)” diyenlerin oranı 18-34 yaş grubunda (yüzde 47), 35-54 (yüzde 36) ve 55 yaş üstü (yüzde 30) gruplara göre daha yüksek. Yerli üretim aşıyı hemen olmak isteyenler (yüzde 34) yaş arttıkça artıyor; 18-34 yaş grubunda yüzde 25 olan oran 35-54 yaş grubunda yüzde 36’ya, 55+yaş grubunda yüzde 43‘e çıkıyor. Benzer şekilde hangi ülke yaparsa yapsın, hemen aşı olurum diyenlerin oranı da (yüzde 10), yaş arttıkça artıyor; 18-34 yaş grubunda yüzde 8 ve 35-54 yaş grubunda yüzde 9 olan oran, 55+yaş grubunda yüzde 15‘e yükseliyor.
Eğitim arttıkça sorgulama da artıyor
Kim yaparsa yapsın hemen aşı olmam, bir süre denenmesini beklerim diyenlerin oranı (yüzde 38) eğitim arttıkça artıyor. Üniversite ve üzeri eğitimliler arasında yüzde 53’e kadar çıkıyor. Aşıyı Türkiye’nin üretmesi durumunda hemen olurum diyenlerin oranı (yüzde 34) ilk okul mezunu grupta yüzde 42 iken Üniversite ve üzeri eğitimliler arasında yüzde 18’e düşüyor.
Benzer farklılıklar sosyoekonomik statü açısından da görünüyor. Aşı olmadan önce bir süre beklerim diyenler Üst-AB ses grubunda yüzde 53 iken Orta ses-C1C2’de yüzde 40’a, Alt ses-DE’de yüzde 26’a düşüyor. Yerli aşıyı hemen olmayı düşünenlerin oranı (yüzde 34), AB ses grubunda yüzde 21 ile diğer gruplardan farklı.
