Etkili hikaye anlatmanın 10 kuralı

Son zamanlarda hikâye anlatıcılığı hızla yaygınlaşmaya, öğretmenlerden eğitimcilere, ebeveynlerden gençlere, sağlık çalışanlarından iş dünyasına kadar her yerde ilgi odağı olmaya başladı. Özellikle iş dünyası, rekabet avantajı elde etmek, kurumsal hikâyelerini etkili bir şekilde anlatmak için hikâyelere başvurmaya başladı. Doğru ve etkili hikaye anlatımı için bazı kurallar var. Gelin bunlara göz atalım…

1. Kendiniz olun. Kusursuzlaşmaya, mükemmel olmaya, en iyisini yapmaya çalışmayın. Samimiyet sadece hikâye anlatmanın değil, bütün konuşma ve sunumların bileşenidir. Düşünün lütfen Sakıp Sabancı’yı, şivesini değiştirmiş olsaydı bu kadar sever miydik?
2. İnanmadığınız hiçbir hikâyeyi anlatmayın. Sözcüklerin görünmez güçleri vardır. İnsanlar inanmadığınızı hissederler.
3. Özgün ve yerel olun. Kendi deneyimlerinizi, iş arkadaşlarınızın başından geçenleri, yaşadığınız coğrafyanın hikâyelerini kullanın. Yıl sonu toplantısında Steve Jobs’un yerine iş arkadaşınız Mehmet Bey’in hikâyesini anlatmanız daha etkili olacaktır.
4. Hikâyenizin girişi etkileyici olmalı. İlk cümlelerinizle karşınızdaki dinleyicilerin ilgisini çekmelisiniz. Bir soruyla veya vaat veren bir cümleyle başlayabilirsiniz.
5. İyi hikâyeler anlatanları gözlemleyin. Onların hikâyelerine nasıl başladıklarını, dinleyiciyle nasıl bağ kurduklarını, beden dillerini ve ses tonlarını nasıl kullandıklarını izleyin. TEDx konuşmaları, ülkemizde yapılan zirveler ve liderlerin belgeselleri size bu konuda ilham verebilir.
6. Etkili hikâye anlatmak için çok fazla hikâyeye sahip olmanız gerekir. Çok okumalı, çok izlemeli, çok not almalısınız. Kendinize “Hikâye Arşivi” dosyası hazırlayabilir, beğendiğiniz, “bir gün kullanırım” dediğiniz tüm hikâyeleri burada toplayabilirsiniz.
7. İyi hikâye anlatan herkes bilir ki en önemli nokta, dinleyicilerinizin kim olduğudur. Kime ve ne için anlatıyorsunuz? Aynı hikâyeyi, üst yönetime başka türlü, ekibinize başka türlü anlatabilirsiniz. Dinleyicilerinizi ne kadar yakından tanırsanız, hikâyenizle vermek istediğiniz mesajı o kadar güçlü verirsiniz.
8. Dinleyicilerin duygularına dokunan bütün hikâyeler dil oyunlarından yararlanır. Hikâyenizde mümkün olduğunca retorik tekniklerini kullanın. Tolkien “Metaforların, sıfatların ve benzetmelerin gücü masalların içindeki büyüler kadar etkilidir” der.
9. İyi bir hikâyeye sahip olmanız onu iyi anlatacağınız anlamına gelmez. Nasıl bir atmosferi yaratacağınız, çatışmayı nasıl kuracağınız ve finalin nasıl olacağı hepsinden önemlidir. Hikâyeniz üzerine çalışabilir ya da bu konuda uzman birisinden destek alabilirsiniz.
10. Her insan özeldir. Her insanın hikâyesi dünyanın en muhteşem hikâyesidir. Bu yüzden en etkili hikâye, sizin başarı ve başarısızlıkla, hayaller ve hayal kırıklıklarıyla, yenilgi ve zaferle örülmüş hikâyenizdir.