Apple ve Facebook arasındaki gerilim artıyor! Peki neden?
Coca Cola ve Pepsi, McDonald’s ve Burger King’den sonra sırada Apple ve Facebook kapışması mı var? Fakat bu işte bir terslik de var. Zira Apple ve Facebook rekabet edemeyecek kadar farklı kulvarlarda ama tabiri caizse aralarında kan davasına dönüşen bir anlaşmazlık var. Sorunun kaynağını bulmak için tarihsel bir yolculuğa çıkalım.
Facebook ve Apple’ın davası oldukça ilgi çekici. İkisi de büyük teknoloji şirketleri ve benzerlikleri burada bitiyor. Facebook gelirinin neredeyse tamamını reklamlardan elde ediyor, ancak Apple gelirinin yalnızca küçük bir bölümünü reklamlardan sağlıyor. İki şirket birbirleriyle rekabet etmiyor ama birbirlerinden hoşlanmıyorlar da. BBC’nin haberine göre iki şirket arasında sahte bir savaş var.
Yıllar önce Apple’dan Tim Cook, Facebook’un kullanıcılarına “reklamlardan para kazanmak için” bir ürün gibi davrandığını ve gizlilikleri konusuna önem vermediğini belirtti. Bu arada Mark Zuckerberg de, Apple’ın ürünlerinin pahalı olduğunu ve şirketin Facebook’u eleştirmek için gizli nedenleri olduğunu söyledi.
Facebook, Apple’ın yarasına tuz bastı
Bu yılın başlarında Apple, insanlara verileri üzerinde daha fazla kontrol sağlamak için “Uygulama İzleme Şeffaflığı” adlı bir özellik sunacağını duyurdu. Müşteriler, Facebook gibi uygulamalar tarafından kullanılmak üzere daha önce varsayılan olarak yer alan verilerininin gizliliği üzerine tercih yapabilecekti.
Reklamlardan yüksek oranda kâr elde eden Facebook açısından bu büyük bir sorun ve şirket açıkça böyle bir özelliğin işine zarar vereceğini söylüyor.
Apple, teknik hazırlıklarını tamamlayabilmek adına önerilen değişiklikleri gelecek yıla erteledi. Geçen hafta değişikliğin neden ertelendiğini anlatan Apple’dan Jane Hovarth, “Facebook yöneticileri, amaçlarının olabildiğince çok veri toplamak olduğunu açıkça belirtti. Kullanıcı gizliliğine yönelik ihmal artmaya devam ediyor” dedi.
Facebook geri döndü ve şöyle dedi: “Rakiplerinin verileri kullanmasını neredeyse imkansız hale getirirken, kendileri veri toplamak için hakim pazar konumlarını kullanıyorlar. Mahremiyetle ilgili olduğunu iddia ediyorlar ama bu kârla ilgili.”
Bu sözler, Facebook’tan çok daha özgün bir iş modeline sahip olduğunu düşünen Apple’ın yarasına tuz bastı.
2018’de Apple’ın şu anki patronu Bay Cook, reklam satmak için veri kullanarak Facebook’u takip edebileceklerini ancak bunu “yapmamayı” seçtiklerini ifade etmişti.
Silikon Vadisi yatırımcısı ve Facebook Kurucusu Mark Zuckerberg hakkında kritik bir kitap olan Zucked’in yazarı Roger McNamee de Facebook’dan hoşlanmıyor ve “Apple’ın kültürü, müşterilerini güçlendiren bir kültürdür” diyor ve ekliyor, “Facebook’un kültürü, kullanıcılarını sömürüyor.”
Bu zamana kadar Apple’ın diğer markaları eleştirmek için pek çok nedeni oldu fakat bunu yapmamayı seçti. Facebook’un saldırgan davranışları Apple’ı tahrik ediyor olabilir. Yine de Facebook’un Apple için özel bir anlamı var mı? Apple, rakiplerini durdurmak için pazar hakimiyetini kullanmaya çalışıyor mu?
Apple’ın reklam geliri nispeten küçük olsa da Morgan Stanley, reklamlardan elde edilen gelirde önümüzdeki birkaç yıl içinde keskin bir artış yaşanacağını tahmin ediyor.
“Bazı şeyler paylaşılmamalıdır”
ABD’de bu sonbahar en çok yayınlanan TV reklamlarından biri Apple’ın gizlilik kampanyasıydı. Bir dizi insan internette utanç verici buldukları şeyleri rastgele yabancılara söyler. Slogan şudur, “Bazı şeyler paylaşılmamalıdır, iPhone gizliliğinizi korumanıza yardımcı olur.” Dolayısıyla Apple açıkça gizliliğin popüler olduğuna inanıyor.
Sahte savaş
Bu karşılıklı küçümsemenin en tuhaf kısmı, iki şirketin birbirine bağımlı olması. Facebook (WhatsApp ve Instagram) olmasaydı, iPhone birçok müşteriye çok daha az çekici gelecekti. Diğer açıdan, insanlar Facebook’u bir iPhone’da kullanamasalar başka sosyal medya platformlarını ararlar mı?
Her iki şirketin de sağlıklı ve güçlü bir iş ilişkisine sahip olması mantıklı ama yine de yapmıyorlar.
Apple uzmanı Carolina Milanesi, iki şirketin dünyayı farklı bir şekilde gördüğüne ve aralarındaki düşmanlığın kültürel ve kişisel olduğuna inanan pek çok kişiden biri. Milanesi, “Felsefi olarak çok farklılar. Apple’a baktığınızda, Facebook’un müşterilerinin gizliliğini ihlal ettiğine dair güçlü bir teorisi varsa, neden Apple cihazlarında Facebook uygulamasına sahibiz? Şimdiye kadar bu iki şirket anlaşamıyordu. Fakat bu sahte bir savaştı.”
Teknoloji devlerinin arasındaki tüm olası rekabetler arasında Facebook’a karşı Apple, pek muhtemel görünmüyor. Google, Facebook’un açık rakibi; Microsoft ve Google ise Apple’ın. Ancak gizlilik sorunu, Facebook ve Apple arasında sönmeyecek bir yangına neden oldu ve muhtemelen 2021’de yangının daha da büyüdüğüne şahit olacağız.
